Grote vlokslak

Lengte

Max. ca. 12 cm.

Synoniemen

Karakteristieke kenmerken

Brede, grote slak. Cerata zijn lang, vlak boven de basis rond in doorsnede en staan aan de zijkanten van de kop, tot voor de rhinoforen. Cerata staan in meestal slecht herkenbare transversale rijen, en steken vaak uit naar alle richtingen. Het witte tot gelige pigment op de top van de rhinoforen bedekt slechts een klein deel van de top. Bij de Gekrulde vlokslak Aeolidia filomenae loopt dit vaak diffuus verder naar beneden door. Veel kenmerken zijn zeer variabel en vaak overlappend met die van de Gekrulde vlokslak.

Te verwarren met

Gekrulde vlokslak Aeolidia filomenae , waarvan de eiersnoeren waarschijnlijk ook identiek zijn. Onderwater en op foto's zijn de twee grotere soorten vlokslakken, de Grote- Aeolidia papillosa en Gekrulde vlokslak A. filomenae, vaak niet goed van elkaar te onderscheiden. Zie ook de soortpagina van het Grote vlokslak-complex en de onderstaande opmerking.
Halfvolwassen slakken zijn mogelijk ook te verwarren met de kleinere soorten vlokslakken: Kleine- Aeolidiella glauca, Gekraagde- A. alderi en Verborgen vlokslak A. sanguinea.

Andere kenmerken

Behoort tot de orde Nudibranchia: de echte naaktkieuwige zeenaaktslakken. Lengte tot 12 cm. Voorrand van de voet met korte spits uitstekende punten. De gladde rhinoforen zijn langer dan de gladde koptentakels. Lichaam is breder dan de voet, waarvan, door overhangende cerata, de randen meestal niet zichtbaar zijn. De puntige staart steekt vlak achter de spitse cerata een beetje uit. De ogen staan vlak achter de rhinoforen en zijn nauwelijks of niet zichtbaar. Cerata staan in tot circa 25 transversale rijen, van gepaarde, brede kammen, met tot circa max. 24 cerata per kam. Centrale rug zonder cerata. Bij juveniele dieren zijn de cnidosacs meestal goed zichtbaar, bij volwassen dieren zijn die meestal minder goed zichtbaar.

Kleur

Variabel en deels gelijk aan de Gekrulde vlokslak A. filomenae: juveniele slakken zijn meestal wit of licht grijs. Lichaam en cerata van oudere slakken zijn wit tot bruingrijs en vaak variabel met kleine (vuil)witte, gelige, grijze, bruine tot zwarte pigmentpuntjes bezet. Soms zijn die volledig afwezig. Bij karakteristieke dieren, op de kop geen witte tot gelige driehoekige pigmentvlek. Cerata zonder een specifieke pigmentkap, echter de cnidosacs zijn bij sterk gepigmenteerde dieren moeilijk te herkennen.

Eieren

Dik, geleiachtig, in dwarsdoorsnede rond snoer: meestal compact gevuld met witte, roze, lichtgele of lichtoranje korte staafjes die een vaak onderbroken draad met omgeslagen lussen vormen. Een linksgedraaide spiraal met 1-3 windingen, dat op diverse substraten wordt afgezet. Per eiersnoer honderden staafjes met ieder weer honderden capsules met 12-20 embryo's per capsule. In totaal tot ca. 500.000 embryo's per eiersnoer. Het is waarschijnlijk niet te onderscheiden van de eiersnoeren van de Gekrulde vlokslak.  Zie ook de ondertaande opmerking.

Prooi

Zeeanemonen, Actiniaria: grote en kleine soorten zeeanemonen, o.a. Zeeanjelier Metridium senile en Zeedahlia Urticina feline.

Endo- en Ectoparasieten

Van deze soort zijn er Nederlandse waarnemingen bekend van enkelvoudige infecties met copepoda Doridicola agilis aff. ectoparasieten en Splanchnotrophidae sp. endoparasieten uit zowel de Oosterschelde als het Grevelingenmeer. Er zijn geen waarnemingen van dubbelinfecties bekend.

Opmerking

Op basis van anatomisch en DNA-onderzoek is in 2016 deze soort gesplitst in Grote- en Gekrulde vlokslak A. filomenae. Veel historische Nederlandse en Europese waarnemingen van de Grote vlokslak betreffen mogelijk de Gekrulde vlokslak A. filomenae. Oude en nieuwe waarnemingen waarvan niet met zekerheid kan worden vastgesteld of het de Grote- of Gekrulde vlokslak A. filomenae betreft kunnen onder de naam Grote vlokslak-complex geregistreerd worden. Als gevolg van deze splitsing zijn er weinig geverifieerde gegevens over de specifieke verspreiding en ecologie van de beide individuele soorten.

Seizoenstrend

De beide soorten van het Grote vlokslak-complex worden in Nederland jaarlijks aangetroffen, en kunnen in alle seizoenen waargenomen worden. De meeste waarnemingen zijn van februari t/m juni. Minder waarnemingen in de zomer, maar de eerste juveniele slakken kunnen al in augustus aangetroffen worden. Eiersnoeren vooral in de winter tot in de vroege zomer. Elders in Europa met dezelfde trend.

Verspreiding in Nederland

Verspreiding in Europa

Witte Zee, IJsland, Faeröer, Groot-Brittannië, Ierland, Noorwegen, Zweden, Denemarken, Duitsland, met Nederland als mogelijke zuidelijke verspreidingsgrens van continentaal Europa. Er bestaat onzekerheid over de identificatie van waarnemingen van grote vlokslakken uit België en zuidelijker tot Spanje en Portugal. Mogelijk behoren ze allemaal tot de Gekrulde vlokslak A. filomenae.