Gekraagde vlokslak

Aeolidiella alderi (Cocks, 1852)

Aeolidiella alderi
Gekraagde vlokslak © Peter H. van BRAGT
Aeolidiella alderi
Eikapsel © Peter H. van BRAGT
© Peter H. van BRAGT

Lengte

Max. ca. 37 mm.

Synoniemen

Eolis alderi (original name)Aeolidiella soemmeringiiEolidia soemmeringii

Karakteristieke kenmerken

De voorste cerata zijn voor meer dan de bovenste helft gevuld met lange cnidosacs. Wit pigment op rhinoforen en koptentakels, vanaf het midden tot aan de top, in dichtheid toenemend. Punten van de cerata met iets donker oranje pigment en de uiterste top van de rhinoforen met een kleine karakteristieke oranje pigment punt.

Te verwarren met

Kleine- Aeolidiella glauca en Verborgen vlokslak Aeolidiella sanguinea. Juvenielen kunnen mogelijk verward worden met juveniele exemplaren van de grotere soorten vlokslakken Aeolidia: Grote- Aeolidia papillosa en Gekrulde vlokslak A. filomenae.

Andere kenmerken

Behoort tot de orde Nudibranchia: de echte naaktkieuwige zeenaaktslakken. Lengte tot circa 37 mm. Lichaam is slank en iets breder dan de smalle voet. Bredere voorzijde van de voet met hoeken die spits uitsteken. Rhinoforen zijn enigszins gerimpeld en iets korter dan de koptentakels. De spitse cerata staan in tot 16 gepaarde transversale rijen. Met tot tien, soms beweeglijke, cerata per rij, per zijde. Op de zijkanten van de kop staan de cerata tot voor de rhinoforen.

Kleur

Lichaam meestal lichtoranje tot semitransparant grijs. Inhoud cerata meestal oranje maar kan afhankelijk van de prooi keuze ook bleek groenbruin, roze of donkerbruin zijn. Cerata met een transparante oranje pigmentkap waaronder de cnidosac goed zichtbaar is. Meestal ook een oranje waas in de koptentakels en de rhinoforen.

Eieren

Een onmiskenbare vlakke linksgedraaide onduidelijke spiraal met 2-3 windingen en brede ongestructureerde lussen. Het is gevuld met oranje of roze, soms witte embryo’s die karakteristiek gepaard in de geleiachtige massa liggen. Met tot ca. 1.200 embryo's per eiersnoer.

Prooi

Zee-anemonen, Actiniaria: Golfbrekeranemoon, Diadumene cincta en verschillende andere soorten kleine zeeanemonen.

Endo- en Ectoparasieten 

Er zijn nog geen bevestigde, geregistreerde Nederlandse waarnemingen bekend van ecto- of endoparasitaire copepoda, op of in deze soort.

Seizoenstrend

De soort werd van 2012-2018 jaarlijks aangetroffen, gedurende het gehele jaar waargenomen. Schaars, met de meeste waarnemingen in de zomer en het najaar. Eiersnoeren: van mei t/m oktober. Wordt elders in Europa ook het gehele jaar waargenomen.

Verspreiding in Nederland

De soort is pas vanaf december 2012, lokaal, sporadisch tot schaars, bijna uitsluitend in de Oosterschelde aangetroffen. Slechts zeer weinig waarnemingen sinds 2018. Een bevestigde waarneming in juni 2025 in het Grevelingenmeer. Geen waarnemingen van de Westerschelde, het Veerse Meer, het Haringvliet, de Waddenzee, de Noordzee of aangespoeld op de Noordzeestranden.

Verspreiding in Europa

Groot-Brittannië, Ierland, Nederland als noordelijke verspreidingsgrens van continentaal Europa, Frankrijk, Spanje, Portugal tot in de Middellandse Zee.