Zeetamarinde-kroonslak

Doto eireana Lemche, H. (1976)

Species
Doto eireana
Genus
Doto
Family
Dotidae
Superfamily
Dendronotoidea
Suborder
Dendronotina
Order
Nudibranchia
Superorder
Nudipleura
Subterclass
Ringipleura
Infraclass
Euthyneura
Subclass
Heterobranchia
Class
Gastropoda
Phylum
Mollusca
Kingdom
Animalia
Superdomain
Biota
Doto eireana
Zeetamarinde-kroonslak © ARISE-Project, Naturalis
Doto eireana
Eikapsel © Peter H van Bragt
Hydropoliep Zeetamarinde
Hydropoliep Zeetamarinde © Marco Faasse

Lengte

Circa 8 mm.

Opmerking 

Deze soort, de Zeetamarinde-kroonslak Doto eireana, is qua macro-anatomische kenmerken en genetisch nagenoeg identiek aan de eerder in de Oosterschelde, bij Texel en in de Noordzee aangetroffen Zeeborstel-kroonslak Doto hydrallmaniae. Als enig en bepalend onderscheidend kenmerk wordt in de wetenschappelijke literatuur gemeld dat de voedselkeuze voor deze twee soorten verschillend is. De Zeeborstel-kroonslak Doto hydrallmaniae voedt zich uitsluitend, monofaag, met Gekromde zeeborstel Hydrallmania falcata waar de soort zijn wetenschappelijke naam aan ontleent. De Zeetamarinde-kroonslak Doto eireana voedt zich uitsluitend met de hydropoliep Zeetamarinde Amphisbetia operculata. Genetisch zijn ze, op basis van het COI gen, <99% homoloog. Daarom wordt in de wetenschappelijke literatuur openlijk getwijfeld of we daadwerkelijk met twee verschillende soorten te maken hebben. Mogelijk is het een en dezelfde soort, die zich oligofaag voedt met tenminste twee soorten hydropoliepen. Zeetamarinde-kroonslak Doto eireana is de eerder, in 1976, wetenschappelijk beschreven soort, en is dan het zogenaamde senior synoniem voor Doto hydrallmaniae, die beschreven is in 1992. De laatste soort krijgt dan het predicaat junior synoniem van Doto eireana en komt als aparte, valide soort te vervallen.

Karakteristieke kenmerken 

Een kleine kroonslak met weinig tot geen karakteristieke onderscheidende kenmerken ten opzichte van de andere soorten van het Roodgevlekte kroonslak-complex. Kroonslak met donkerrode pigmentpuntjes op de uiteinden van de wratten op de dorsolaterale aanhangsels, zonder cnidosacs, maar meestal niet op de eindstandige wratten. Nauwelijks uitstekende wratten op het bovenste 2/3de deel van de dorsolaterale aanhangsels. Donkerrode pigmentvlekjes op de bovenzijde van de voet, rug, zijkanten van het lichaam en de kop. Minder of geen rood pigment op de schedes van de rhinoforen en direct aan de basis van de dorsolaterale aanhangsels. 

Te verwarren met 

Verschillende andere soorten van het geslacht kroonslakken Doto. Zie hiervoor de soortpagina van het Roodgevlekte kroonslak-complex. Waarnemingen van kroonslakken die niet met zekerheid tot op de soort gedetermineerd kunnen worden, mogen geregistreerd worden als behorende tot het Roodgevlekte kroonslak-complex.

Andere kenmerken 

Ondanks de afwezigheid van cnidosacs in de uiteinden van de dorsolaterale aanhangsels, behoort deze soort toch tot de echte naaktkieuwige zeenaaktslakken: de orde Nudibranchia. Lengte tot circa 8mm. Dorsolaterale aanhangsels: tot circa vijf paar; knotsvormig, vlak onder de top het breedst; met nagenoeg vlakke wratten in 3-4 concentrische ringen. Onderste 1/3de deel van de dorsolaterale aanhangsels zonder wratten. Gladde, lange rhinoforen staan in schedes.

Kleur 

Lichaam is semitransparant wit. Donkerrode pigmentpuntjes op meerdere maar niet alle, en nagenoeg niet op de eindstandige wratten op de dorsolaterale aanhangsels. Iets lichter gekleurde pigmentpunten staan verspreid op de kop, lichaam en de bovenzijde van de voet. Witte pigmentpuntjes op de rhinoforen en op de randen van schedes van de rhinoforen. Vertakkingen van de middendarmklier, de inhoud van de dorsolaterale aanhangsels zijn grijzig tot lichtbruin. In de wratten, zijn onderhuids witte klieren zichtbaar.

Eieren 

Een relatief klein eiersnoer, niet onderscheidend voor de soort maar wel karakteristiek voor slakken uit het geslacht kroonslakken Doto: een witte (soms vuilwit), platte band die opgevouwen als een harmonica tegen of vlakbij de hoofdas van de prooi wordt afgezet. Kan verward worden met eiersnoeren van veel andere soorten van het geslacht kroonslakken Doto. De onderstaande foto is van eiersnoeren van een niet nader gedetermineerd exemplaar van het roodgevlekte kroonslak-complex.

Prooi 

Hydrozoa, hydropoliepen: in Nederland en elders wordt deze soort uitsluitend monofaag aangetroffen op de hydropoliep Zeetamarinde Amphisbethia operculata.

Endo- en ectoparasieten 

Er zijn geen bevestigde, geregistreerde Nederlandse waarnemingen bekend van endo- of ectoparasitaire Copepoda,  in of op deze soort. Er zijn Nederlandse waarnemingen van endoparasitaire Copepoda Splanchnotrophidae sp. infecties in twee andere soorten van het geslacht kroonslakken Doto. Elders in Europa: meerdere waarnemingen van ectoparasitaire Copepoda, zeenijntjes, Doridicola agilis aff. en endoparasitaire Copepoda Splanchnotrophidae sp. infecties op en in  diverse soorten van het geslacht kroonslakken Doto.

Seizoenstrend 

Met slechts een enkele bevestigde Nederlandse waarneming in de Noordzee, september, 2024, zijn er onvoldoende Nederlandse gegevens/waarnemingen om een trend te analyseren.
Elders in Europa ook weinig bevestigde waarnemingen: met de meeste waarnemingen van april t/m september.

Verspreiding in Nederland 

Slechts een Nederlandse waarneming in de Noordzee: september, 2024 op het wrak van de S.S. Biarritz, 3 zeemijl ten oosten van de Bruine Bank. Geen geregistreerde waarnemingen uit de Westerschelde, Oosterschelde, Grevelingenmeer, Veerse Meer, Haringvliet of aangespoeld op de Noordzeestranden. 

Verspreiding in Europa 

Groot Brittannië, Ierland, Nederland, Frankrijk, Spanje en mogelijk ook in de noordwestelijke Middellandse Zee. De Nederlandse waarneming is de meest noordelijke van de continentale West-Europese kust regio. Omdat determinaties, uitsluitend op basis van foto's, lastig is, zijn niet alle geregistreerde Europese waarnemingen overtuigend valideerbaar.