Boompjesslak-complex

Lengte

Max. approx. 6 cm

Complex bestaat uit

De drie soorten boompjesslakken Dendronotus die in Nederland worden aangetroffen: Grote- Dendronotus europaeus, Kleine- D. frondosus en Onverwachte boompjesslak D. keatleyae. Het complex omvat uitsluitend boompjesslakken Dendronotus die kleiner zijn dan 6 cm.

Opmerking 1

Boompjesslakken Dendronotus die kleiner zijn dan 6 cm zijn onderwater en op foto's zeer lastig of niet als behorende tot een specifieke soort te determineren. Alle boompjesslakken Dendronotus die in Nederland waargenomen worden en groter zijn dan 6 cm behoren zeer waarschijn tot de Grote boompjesslak D. Europaeus. Alle Nederlandse boompjesslakken Dendronotus die tot 5cm groot zijn kunnen tot een van de drie boven genoemde soorten behoren. Waarnemingen van slakken en hun eiersnoeren, die met zekerheid gedetermineerd kunnen worden mogen als behorende tot de soort worden geregistreerd. Alle andere waarnemingen van boompjesslakken Dendronotus kunnen worden geregistreerd als behorende tot het boompjesslak-complex.

Te verwarren met

Onmiskenbaar als een boompjesslak Dendronotus sp.

Algemene kenmerken

De soorten van het complex behoren tot de orde Nudibranchia: de echte naaktkieuwige zeenaaktslakken. Uitsteeksels op de voorrand van de kop en de rand van de schedes van de rhinoforen zijn variabel en onregelmatig vertakt. Rhinoforen staan in hoge schedes. De cerata zijn ook onregelmatig vertakt en staan in twee longitudinale rijen op laterale richels op de zijkanten van de rug.

Kleur

De basiskleur is semitransparant grijswit met bruine tot roodbruine vlekken en strepen. Soms ontbreken deze en zijn de slakken bijna wit tot geel.

Eieren

Een witte, soms lichtroze snoer met een onregelmatige golvende structuur, met omgeslagen u-vormige lussen, die ongestructureerd, vaak op de prooi wordt afgezet. Uitsluitend eiersnoeren die in directe nabijheid van met zekerheid tot op de soort gedetermineerde slakken aangetroffen worden kunnen als behorende tot de soort worden geregistreerd. Alle andere boompjesslakken Dendronotus en eiersnoeren kunnen worden geregistreerd als behorende tot het boompjesslak-complex.

Prooi

Hydropoliepen, Hydrozoa: diverse soorten hydropoliepen, o.a. Penneschaft Tubularia indivisa, Gorgelpijppoliep Ectopleura larynx, Zeecypres Sertularia cupressina e.a. soorten hydropoliepen.

Endo- en Ectoparasieten

Er is een geregistreerde Nederlandse waarneming van een endoparasitaire Copepoda Splanchnotrophidae sp. infectie in een exemplaar van de Onverwachte boompjesslak D. keatleyae: Oosterschelde, mei, 2008. Er zijn nog geen bevestigde, geregistreerde Nederlandse waarnemingen bekend van infecties met ectoparasitaire Copepoda op de drie Nederlandse soorten boompjesslakken.

Seizoenstrend

Verspreiding in Nederland

Leendert Bomme heeft in zijn publicatie van 1773 al een boompjesslak afgebeeld en beschreven. Mogelijk was dit een Grote boompjesslak Dendronotus europaeus.
De Kleine boompjesslak D. frondosus is uitsluitend bevestigd waargenomen in de Nederlandse Noordzee. Er zijn twee, uitsluitend gedetermineerd op basis van foto's, maar niet met DNA-analyses bevestigde waarnemingen uit de Oosterschelde, 2009 en 2015. Het is onduidelijk of de soort in de Zeeuwse Delta überhaupt daar ooit is waargenomen of zich er heeft gevestigd.
In de Delta is de Onverwachte boompjesslak D. keatleyae. de meest waargenomen soort uit dit complex. Boompjesslakken Dendronotus komen lokaal algemeen voor op alle dieptes: in vooral de centrale en westelijke Oosterschelde en de Westerschelde. Zelden in het Grevelingenmeer. Ook bij Den Helder, in de Waddenzee, Noordzee, en aangespoeld op de Noordzeestranden. Niet in het Veerse Meer en Haringvliet. Kijk op de pagina's van de specifieke individuele soorten van dit complex voor soortspecifieke informatie betreffende de distributie in de Nederlandse kustwateren.

Verspreiding in Europa en wereldwijd

Soorten van dit complex zijn langs de gehele Noord-Europese westkust waargenomen: van IJsland, Spitsbergen, Noorwegen tot aan de Atlantische kust van Frankrijk. Zie de specifieke soortpagina's van de individuele soorten van dit complex voor soortspecifieke informatie: Grote- D. europaeus, Kleine- D. frondosus en Onverwachte boompjesslak D. keatleyae.