Schepje

Lengte

Max. ca. 70 mm

Synoniemen

Opmerking

Karakteristieke kenmerken

Een grote soort: tot meer dan 40 mm. Met een dunschalige, inwendige schelp die volledig bedekt wordt door de mantel. De mantel is glad en is dorsaal zichtbaar op het achterste deel van het dier. Lateraal met twee vlezige flappen: de parapodiale lobben. Kopschild, met centraal een longitudinale groef, bedekt het voorste deel van het dier. De voorrand van de kop, soms met een kleine inkeping. De grotere inkeping aan de achterzijde vormt twee brede lobben.

Te verwarren met

Philine sp. NL-1: een tot nu toe nog ongeïdentificeerde tweede, Nederlandse en cryptische grotere soort van het geslacht Philine, waarvan tot nu toe slechts 8, met DNA-onderzoek bevestigde waarnemingen, uit het Grevelingenmeer bekend zijn.

Andere kenmerken

Geen echte zeenaaktslak (orde Nudibranchia) maar behoort tot de orde Cephalaspidea. Lengte tot ruim 40 mm, max. 70 mm. Breedste deel van het lichaam ongeveer in het midden. De kop is puntiger en smaller dan de bredere staart. Zonder koptentakels of rhinoforen. De inwendige schelp is glasachtig tot doorschijnend wit, met 2-3 windingen, waarvan de laatste groot oorvormig is en boven de punt van de schelp uitsteekt. De schelp is soms vaag zichtbaar door de semitransparante huid van de mantel, onder de verdikking in de achterste helft van de slak. De kieuwen zijn niet zichtbaar: ze zitten lateraal, bij de staart, en zijn bedekt door de mantel. Slakken leven en foerageren meestal in de bovenste sliblaag: ze worden vaak bedekt onder een dun laagje slib waargenomen.

Kleur

Lichaam en mantel wit met vage gelige of soms blauwachtige randen van het kopschild, de parapodiale lobben en de mantel. Soms bleekgeel met witte vlekken of een oranje zweem. De kleur van de subcutane kleine bolletjes, ingebed in de semitransparante huid, geeft de slak de typische lichaamskleur.

Eieren

Een grote gesteelde, bolle, druppelvormige, semitransparante lichtbruine tot oranje-gele blaas gevuld met duizenden kleine eitjes die in een lange, zeer dunne, circulair gedraaide draad in de eierafzetting verpakt zijn. De eierafzettingen worden vastgemaakt aan het slib. Ze zijn waarschijnlijk niet te onderscheiden van de eieren van Philine sp. NL-1.

Prooi

Diverse kleine zeedieren: Foraminiferen, wormen, kleine schelpdieren e.a. kleine zeedieren die in de bovenste sliblaag op de bodem aanwezig zijn.

Endo- en Ectoparasieten

Er zijn nog geen bevestigde, geregistreerde Nederlandse waarnemingen bekend van ecto- of endoparasitaire Copepoda, op of in deze soort.

Seizoenstrend

Een meerjarige soort: de tot max. 3-4-jarige dieren van het Philine-complex werden in Nederland jaarlijks en gedurende het gehele jaar waargenomen. Eierafzettingen vooral in voorjaar en zomer. Elders in Europa met dezelfde trend.

Verspreiding in Nederland

Vanaf tenminste de jaren 60 van de vorige eeuw zijn exemplaren van het philine-complex aangespoeld aangetroffen op de Nederlandse Noordzeestranden, dus komen een of beide soorten zeer waarschijnlijk ook in de Noordzee voor. Sinds 2016 lokaal massaal op slibbodems in de Centrale en Oostelijke Oosterschelde en het Zuidelijk Grevelingenmeer. Ook in de Westerschelde en Waddenzee. Niet in het Veerse Meer en Haringvliet. Zie ook de soortpagina van het Philine-complex.
Sinds 2022 is het aantal waarnemingen van slakken van het  Philine-complex in het Grevelingenmeer en de Oosterschelde aan het afnemen en sinds 2024 zijn de soorten daar helemaal niet meer waargenomen.

Verspreiding in Europa

Noorwegen, Zweden, Denemarken, Baltische Zee, Groot Brittannië, Ierland, Duitsland, Nederland, Frankrijk Spanje, Portugal en de Middellandse Zee.